Ұлттық банк мәліметтері мен «Kazinform» ақпарат агенттігінің таратқан деректеріне сәйкес, Қазақстанның сыртқы саудасында айтарлықтай оң өзгерістер орын алды. Жарты жылдық қорытындысы бойынша елдің экспорты 48,5 миллиард долларға көтеріліп, төлем балансының көрсеткіштерін айтарлықтай жақсартты.
1. Негізгі көрсеткіштер мен өсім динамикасы
- Экспорттың өсуі: Төлем балансы бойынша елдің сыртқы нарыққа шығарған тауар көлемі бір жылда 27,1%-ға артып, 48,5 млрд долларға жетті.
- Ағымдағы шоттың профициті: Осының нәтижесінде елдің ағымдағы шоты өткен жылғы 3,6 миллиард долларлық дефициттің орнына 2,4 миллиард долларлық профицитпен қалыптасты.
- Тауар позицияларының кеңеюі: Оң динамика 80-нен астам тауар позициясы бойынша байқалып отыр.
2. Экспорттың өсуіне не түрткі болды?
Бұл көрсеткішке қол жеткізуге әлемдік нарықтағы баға факторлары мен отандық өнімдерге деген сұраныстың артуы ықпал етті:
- Шикізат ресурстары: Нефть, уран, металдар және рудаларға әлемдік бағаның жоғары болуы.
- Ауыл шаруашылығы өнімдері: Дәнді дақылдар мен отандық бидай экспортының белсенді жүруі.
3. Импорт және тұтыну нарығындағы өзгерістер
Сыртқы сауда балансының жақсаруына тек экспорттың өсуі ғана емес, сонымен қатар импорт құрылымының өзгеруі де әсер етті. Мәселен, тауар импорты 6,2%-ға ғана өсіп (32,3 млрд долларға жетті), ал тұтынушылық непродовольственный (азық-түлік емес) тауарлар, атап айтқанда автомобильдер, киім мен аяқ киім жеткізілімі 11,2%-ға төмендеді.
Қорытынды
Экспорт көлемінің бұлайша артуы ұлттық экономиканың сыртқы шоктарға төтеп беру қабілетін арттырып қана қоймай, мемлекеттің валюталық түсімдерін көбейтіп, қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз етуде шешуші рөл атқаруда.